Ben je het zat om gaten te blazen in dun plaatmetaal met je MIG lasapparaat? Ik heb het ook meegemaakt. Ik heb drie weekenden geprobeerd om een vloerkuip van een Mustang uit '65 op te lappen, waarbij ik met mijn MIG-toorts doorbrandde tot ik wilde gillen. Na jaren van panelen maken leerde ik dat het beste gereedschap soms helemaal geen booglasapparaat was, maar een puntlasapparaat.
Maar de meeste handleidingen lezen als een natuurkundeboek. Toen ik mijn eerste handheld kocht, gaf ik niet om "joule-verwarmingsimplicaties"; ik wilde gewoon weten waarom mijn stroomonderbreker bleef doorslaan en waarom mijn lasnaden losknalden.
In deze gids haal ik het jargon weg. Je leert precies hoe puntlassen werkt, hoe zwaar het is om een machine van 30 pond vast te houden en de eenvoudige "Peel Test" om te garanderen dat je lassen nooit mislukken.
Wat is puntlassen eigenlijk?
Laten we de definities uit het technisch handboek weglaten. Spot lassen is precies wat het klinkt: twee stukken metaal aan elkaar lassen op een enkele, nauwkeurig bepaalde plaats.
Het is waarschijnlijk de eenvoudigste manier om plaatmetaal te verbinden. Je hebt geen helm met een verduisterende lens nodig en je hebt zeker geen jarenlange oefening nodig om het te laten plakken.
Geen vulmiddel, geen gas, alleen druk
Als je ooit MIG- of TIG-lassen hebt geprobeerd, ken je de worsteling. Je moet dure tanks beschermgas, spoelen draad en vulstaven kopen. Dat loopt snel op.
Puntlassen gooit dat allemaal overboord.
- Geen draad: Je voegt geen extra metaal toe aan de verbinding.
- Geen gas: Je hoeft de las niet af te schermen van de lucht.
- Geen verbruiksartikelen: Behalve elektriciteit "verbruik" je niets.
Het werkt alleen op hitte en druk. Je gebruikt gewoon elektriciteit om de twee bestaande platen van nieuw metaal samen te smelten. Dit maakt het schoner, goedkoper en veel minder gedoe voor een beginner om op te zetten in een garage.
Het "Nugget"-concept
Hoe gebeurt de binding eigenlijk?
Stel je voor dat je twee platen metaal tussen twee koperen vingers (elektroden) klemt. Als je de trekker overhaalt, schiet er een enorme stroomstoot van de ene vinger naar de andere.
Omdat metaal weerstaat die stroom van elektriciteitwordt het heet. Extreem heet.
Door de hitte smelt het metaal precies in het midden waar de twee platen elkaar raken. Hierdoor ontstaat er een klein plasje vloeibaar staal tussen de lagen. We noemen dit de "klompje."
Als de stroom stopt, koelt dat klompje onmiddellijk af. De vloeistof verandert weer in vast metaal. De vloeistof verandert terug in vast metaal en je twee afzonderlijke platen zijn nu fysiek samengesmolten tot één stuk op dat specifieke punt. Aan de buitenkant zie je misschien alleen een klein kuiltje, maar de binnenkant zit stevig opgesloten.
Nu je weet wat het is, laten we eens kijken waarom je het eigenlijk wilt gebruiken.
De voor- en nadelen van puntlassen
Is dit het juiste gereedschap voor jouw specifieke project? Dat hangt ervan af. Puntlassen is een gespecialiseerde vaardigheid, geen toverstaf voor elke reparatie.
Voordelen (waarom je het zou moeten gebruiken)
Er zijn drie belangrijke redenen waarom autowinkels en fabrieken dol zijn op dit proces.
- Snelheid: Het is ongelooflijk snel. Een typische las duurt minder dan een seconde. Je kunt een paneelreparatie uitvoeren in een fractie van de tijd die het kost om te MIG-lassen.
- Netheid: Er is geen rommelige kraal om weg te slijpen. Het metaal blijft vlak. Als je aan carrosserie werkt, betekent dit minder plamuur en minder schuurwerk later.
- Geen terugkerende kosten: Dit is het beste voor je portemonnee. Geen draadspoelen. Geen gasreservoirs. Als je de machine eenmaal hebt gekocht, werkt hij in principe gratis.
Nadelen
Een puntlasapparaat kan je standaard lasapparaat echter niet volledig vervangen. Het heeft strikte fysieke grenzen.
- Beperkte gewrichten: Je zit vast aan "overlapverbindingen". Dit betekent dat de metalen platen vlak tegen elkaar moeten overlappen. Dit werkt niet voor het verbinden van buizen, hoeken of dikke structurele balken.
- Bereikproblemen: Je wordt beperkt door de lengte van de tang. Als je het midden van een grote motorkap moet lassen, reiken de armen van de machine misschien niet diep genoeg. Je bent meestal beperkt tot het werken in de buurt van de randen van metalen platen.
Als de voordelen voor jou zwaarder wegen dan de nadelen, is de volgende stap bepalen of je materialen compatibel zijn.
De beste metalen voor puntlassen (en degene die je moet vermijden)
Niet alle metalen zijn gelijk. Sommige willen puntgelast worden, terwijl andere je bij elke stap tegenwerken. Als je het verschil weet, bespaart dat je een hoop hoofdpijn.
Koolstofarm staal (het beste voor beginners)
Als dit nieuw voor je is, begin dan hier. Laag koolstofstaal (vaak zacht staal genoemd) is het eenvoudigste materiaal om mee te werken.
Het heeft de perfecte balans van elektrische weerstand. Het wordt snel heet, smelt voorspelbaar en is sterk. Het is extreem vergevingsgezind voor beginnersfouten. Als je timing niet helemaal goed is, blijft zacht staal meestal wel goed.
Roestvrij staal
Roestvrij staal is volledig lasbaar, maar het heeft een andere persoonlijkheid.
Het heeft een hogere elektrische weerstand dan zacht staal. Dit betekent dat het veel sneller warm wordt. Omdat het zo snel heet wordt, moet je meestal je instellingen terugschroeven. Gebruik minder stroom of een kortere lastijd. Als je het precies zo behandelt als zacht staal, kan het metaal oververhit raken en je project kromtrekken.
Aluminium (moeilijker dan je denkt)
Je zou kunnen denken dat aluminium makkelijk is omdat het licht is. Het is eigenlijk een nachtmerrie voor de meeste thuislassers.
Aluminium geleidt elektriciteit extreem goed, bijna net zo goed als koper. In plaats van weerstand te bieden tegen de stroom en warmte te creëren, laat aluminium de elektriciteit gewoon door. Om een "klompje" te vormen, heb je een enorme stroomstoot nodig.
De meeste betaalbare, handheld apparaten hebben gewoon niet genoeg vermogen om dit aan te kunnen. Over het algemeen heb je dure, industriële apparatuur nodig om aluminium betrouwbaar te puntlassen.
Gegalvaniseerd staal (Veiligheidswaarschuwing)
Hier moet je voorzichtig zijn. Gegalvaniseerd staal is gewoon staal met een laagje zink om roest te voorkomen.
Als je zink verhit, verbrandt het en ontstaat er witte rook. Deze rook is giftig. Inademen kan leiden tot "metaaldampkoortswat aanvoelt als een vreselijke griep.
Het zink werkt ook als lijm op je koperen elektroden. Je hoort een duidelijk "knetteren" en je punten blijven aan het metaal plakken. Als je dit moet lassen, slijp het zink er dan strikt af, draag een P100 ademhalingsapparaat en houd een vijl bij de hand om je punten na elke paar lassen schoon te maken.
Laten we nu eens kijken naar de apparatuur die dit mogelijk maakt.
De basisuitrusting die je nodig hebt
Je hebt geen bestelwagen vol gereedschap nodig om te beginnen met puntlassen. De machine zelf is relatief eenvoudig, maar elk onderdeel speelt een specifieke rol om die las te laten hechten.
De stroombron (transformator)
De zware doos in het hart van je lasapparaat is een transformator. Het is zijn taak om de elektriciteit die uit je stopcontact komt te veranderen.
Het neemt hoogspanning op en zet deze om in hoge stroom.
Zie het als een hogedrukreiniger versus een brandslang. Je hebt geen hoge druk (voltage) nodig, maar een enorme hoeveelheid water (ampères). Een puntlasapparaat pompt duizenden ampères in het metaal. Die stroomstoot veroorzaakt de snelle verhitting die nodig is om staal onmiddellijk te smelten.
Koperen elektroden
De "vingers" die je metaal aanraken zijn altijd van koper. Je vraagt je misschien af waarom niet van staal?
Als de uiteinden van staal waren, zouden ze smelten en zich vastlassen aan je project. Dat zou een ramp zijn.
Koper is speciaal omdat het een fantastische geleider is. Het laat er gemakkelijk elektriciteit doorheen stromen zonder veel warmte te genereren. Het stalen werkstuk biedt echter weerstand tegen de elektriciteit, waardoor de hitte ontstaat. De koperen uiteinden helpen eigenlijk om de warmte weg te trekken van het oppervlak, zodat de smelt plaatsvindt. binnen de lakens, niet aan de buitenkant.
Tangen en hefboomarmen
Dit is de spier van de operatie. De tang is de lange arm die de elektroden vasthoudt en de hefboom beweegt ze.
Of je nu een handbediende hendel gebruikt of een voetpedaal op een grotere machine, deze armen zorgen voor een mechanische hefboomwerking. Ze stellen je in staat om honderden ponden knijpkracht uit te oefenen met slechts een knijpbeweging van je hand. Deze kracht houdt het metaal vlak en de stroom gericht.
Inzicht in de interne onderdelen is nuttig, maar welk type machine moet je eigenlijk kopen?
Handheld vs. voetstuk: welke machine heb je nodig?
In de meeste gidsen worden alle puntlasapparaten over één kam geschoren, maar dat is verwarrend. Er zijn twee heel verschillende gereedschappen voor twee heel verschillende jobs.
Je moet beslissen of je de lasser naar het werk brengt, of het werk naar de lasser.
Hand (tang)
Dit is de standaardkeuze voor doe-het-zelvers en autoschadeherstellers.
Het ziet eruit als een zware, oversized tang verbonden met een netsnoer. Je houdt hem vast, tilt hem op en klemt hem op je materiaal. Deze zijn erg populair omdat ze draagbaar.
Als je een verroest spatbord van een klassieke auto repareert, kun je niet de hele auto op een werkbank zetten. Je moet het lasapparaat naar de auto dragen.
- Kosten: Betaalbaar. Je kunt fatsoenlijke starters vinden voor $150 tot $300.
- Geschikt voor: Reparaties, grote objecten en hobbyisten.
- Nadeel: Ze worden snel zwaar. Als je een apparaat van 30 pond op schouderhoogte vasthoudt om een deurkozijn te lassen, voelt dat aan als een workout in de sportschool. Na de derde las beginnen je armen te trillen, wat je uitlijning kan verpesten.
- Pro Tip: Let op je verlengsnoer. Ik dacht ooit dat mijn lasapparaat kapot was omdat de lassen zwak waren. Het bleek dat ik een goedkoop, dun verlengsnoer gebruikte. Deze machines hebben veel stroom nodig; als je ze uithongert met een lang, dun snoer, verlies je de stroomsterkte die nodig is om de las te laten hechten. Steek de stekker rechtstreeks in het stopcontact als dat mogelijk is.
Voetstuk (Stationair)
Dit is het grote apparaat. Het staat op de vloer of zit vastgeschroefd aan een zware bank.
Je houdt het lasapparaat niet vast. In plaats daarvan houd je je metalen onderdeel vast en schuif je het tussen de elektroden. Je regelt de klemkracht met een voetpedaal, zodat je beide handen vrij hebt om het metaal uit te lijnen.
- Kosten: Duur. Dit zijn industriële machines.
- Geschikt voor: Productiewerk. Als je 500 kleine metalen beugels bouwt, is dit de enige manier.
- Nadeel: Je kunt het niet verplaatsen. Je moet elk onderdeel naar de machine brengen.
Welke machine je ook kiest, het is praktisch een presse-papier als je de belangrijkste stap van het hele proces overslaat: schoonmaken.
Essentiële voorbereiding van het oppervlak
De meeste beginners geven de machine de schuld als hun lassen mislukken. Maar 90% vaak ligt het probleem niet bij het lasapparaat. Het is het vuil op het metaal.
Puntlassen werkt volledig op elektrische weerstand. Om de weerstand warmte te laten genereren, moet de elektriciteit eerst in het metaal doordringen.
Roest, verf en walshuid (die donkere laag op nieuw staal) werken als een rubberen wand. Het zijn isolatoren. Ze stoppen de stroom onmiddellijk.
Als je over verf of roest heen probeert te lassen, kan één van de volgende twee dingen gebeuren:
- Niets: De machine zoemt, maar er loopt geen stroom omdat het circuit verbroken is.
- De "Pop": De stroom vecht zich een weg door een kleine opening. In plaats van een zacht gezoem hoor je een luide "CRACK" als van een geweerschot. Het metaal explodeert op het contactpunt, waardoor je een gekarteld gat en gesmolten spetters op je shirt overhoudt.
Dit is niet zoals stoklassen of fluxkernlassen. Deze methoden zijn agressief; ze kunnen dwars door een roestlaag heen branden en nog steeds houden. Puntlassen is niet zo vergevingsgezind. Het vereist perfect contact.
Neem een slijpmachine of schuurpapier voordat je de platen vastklemt. Verwijder elk vlekje olie, roest of coating. Het metaal moet er spiegelglad uitzien. Als het niet kaal en glanzend is, is het niet klaar om te lassen.
Nu je metaal is voorbewerkt en je machine is ingesteld, ben je klaar om metaal aan elkaar te gaan plakken.
Hoe het proces werkt (stap voor stap)
De puntlascyclus is snel. In een geautomatiseerde autofabriek gebeurt het sneller dan je met je ogen kunt knipperen. Maar zelfs als je het handmatig in je garage doet, is de fysica precies hetzelfde.
Het valt uiteen in vier verschillende fasen.
1. Knijptijd
Voordat je ooit de aan/uit-knop indrukt, moet je je vastklemmen.
De koperen elektroden (de tang) sluiten aan op je metalen platen. In dit stadium is er er stroomt geen elektriciteit. Je oefent gewoon ruwe mechanische kracht uit.
Deze druk is van vitaal belang. Het dwingt de twee platen metaal stevig tegen elkaar en dicht eventuele kieren. Als je probeert stroom te laten lopen voordat de druk is ingesteld, zal de elektriciteit vonken, vonken en je brandt een gat dwars door je project.
2. Lasduur
Dit is het hoofdevenement.
Zodra de druk stabiel is, stuurt de machine een hoge elektrische stroom door de uiteinden. Dit duurt meestal een fractie van een seconde.
Omdat de metalen platen de stroom tegenhouden, ontstaat er onmiddellijk warmte op het punt waar ze elkaar raken. Dat verborgen "klompje" smelt tot een vloeibare poel. De koperen uiteinden blijven koel, maar het staal ertussen bereikt het smeltpunt.
3. Wachttijd
Dit is de stap die de meeste beginners vergeten.
Nadat de elektrische stroom is gestopt, je moet blijven knijpen.
Het laspunt is nog steeds vloeibaar heet. Als je de druk nu loslaat, zal de las openspringen en bezwijken. Door de druk een seconde langer vast te houden, laat je de lasklomp afkoelen en stollen. De druk werkt als een klem terwijl de "lijm" droogt.
4. Laat los.
Nu kun je loslaten.
Het metaal is voldoende afgekoeld om zijn vorm vast te houden. Je opent de tang, laat de druk los en verplaatst het werkstuk naar de volgende plek.
Je hebt de stappen uitgevoerd, maar hoe weet je of de las echt heeft gehouden? Je moet het testen.
Hoe weet je dat je las sterk is (voeltest)?
De meeste industriële gidsen vertellen je dat je je lassen moet inspecteren met "ultrasoon testen" of röntgenapparatuur. Dat is nutteloos advies voor een doe-het-zelver. Je hebt geen röntgenapparaat op je oprit staan.
Dus hoe vertrouw je een las die je niet kunt zien? Je moet hem vernietigen.
Dit wordt de Peeltest. Het is de allerbeste manier om je machine-instellingen in te stellen voordat je je eigenlijke project aanraakt.
Hoe het te doen
- Neem twee stukken schroot. Zorg ervoor dat ze dezelfde dikte hebben als het project dat je gaat bouwen.
- Las ze aan elkaar met één enkele punt.
- Haal ze nu uit elkaar. Zet één stuk in een bankschroef, pak het andere vast met een tang en trek het terug als een bananenschil.
De resultaten lezen
Als de twee platen netjes uit elkaar springen bij de verbinding, is het mislukt. Dat is een "koude las". Het betekent dat het metaal niet versmolten is en dat je meer kracht of wachttijd nodig hebt.
Je weet dat je een perfecte las hebt als het metaal echt scheurt.
Een goed klompje is sterker dan het plaatmetaal eromheen. Als je de platen uit elkaar trekt, zou de las niet moeten breken. In plaats daarvan moet het staal scheuren. Je wilt een gat zien dat uit één plaat is gescheurd en een metalen "knoop" die aan de andere plaat vastzit.
Als je de "knop" niet te pakken kreeg, of als de las meteen uit elkaar knalde, maak je dan geen zorgen. Hier lees je hoe je het oplost.
Veelvoorkomende beginnersfouten
Elke beginner vernielt een paar stukken metaal. Dat hoort bij de leercurve. Als je eerste paar lassen mislukken, raak dan niet in paniek. Hier is meestal wat er fout ging.
Zwakke of "koude" lassen
Dit is het meest voorkomende probleem. De lasnaad ziet er aan de buitenkant goed uit, maar de platen trekken bijna moeiteloos uit elkaar. Meestal heb je niet genoeg startvermogen. De instelling was te laag om de klomp te smelten.
Verrassend genoeg kan het probleem ook het volgende zijn te veel druk. Het klinkt achterlijk, maar als je te hard knijpt, verlaag je de elektrische weerstand. Een lagere weerstand betekent minder warmte. Als je echt hard knijpt met de tang en je krijgt zwakke lassen, probeer dan de druk iets te verminderen.
Gaten blazen in het metaal
Dit is het tegenovergestelde probleem. Je haalt de trekker over, hoort een luid POPen zie een gat waar eerst metaal zat.
Je hebt het gekookt.
Waarschijnlijk heb je de trekker te lang ingedrukt gehouden. Het metaal werd zo heet dat het gewoon wegdruppelde. Het kan ook gebeuren als je elektroden verkeerd zijn uitgelijnd of precies op de rand van de plaat zitten. De stroom concentreert zich op de rand en blaast het weg.
De "Edge Blowout
Wanneer je een paneel repareert, is het verleidelijk om precies op de rand van de naad te lassen. Niet doen.
Ik heb hiermee perfect goede spatborden geruïneerd. Als de elektrode te dicht bij de rand zit (minder dan de diameter van het laspunt), kan het vloeibare metaal zich nergens vasthouden. Het spuit dan als een donut uit de zijkant en laat een vieze inkeping achter die je later moet opvullen. Laat altijd minstens 1/4 inch metaal vrij rond je laspunt.
Te veel spetters
Puntlassen moet redelijk schoon zijn. Als het als een rotje klinkt en vonken door je garage schiet, is er iets mis.
Controleer je oppervlakken. Roest, verf en olie zijn de vijanden van een goede las. Ze zorgen ervoor dat de elektriciteit hevig vonkt.
Controleer ook op spleten. Als de twee platen elkaar niet perfect vlak raken, moet de elektriciteit over de luchtspleet "springen". Die sprong veroorzaakt een explosie van gesmolten metaal.
Veelgestelde vragen
Heb ik een lashelm nodig voor puntlassen?
Nee. In tegenstelling tot MIG- of TIG-lassen creëert puntlassen geen verblindende UV-boog die je ogen verbrandt (of "flash burn"). Er spatten echter wel hete vonken uit. Je hebt geen lashelm nodig, maar wel moet absoluut helder dragen veiligheidsbrillen en zware leren handschoenen.
Hoe dik metaal kan ik lassen?
Dit hangt af van je machine, maar handheld apparaten hebben grenzen. Een standaard handheld puntlasapparaat van 110 V of 220V kan meestal twee vellen Staal van 16 tot 20 gauge (ongeveer 1/8 inch gecombineerde dikte). Als je dikke stalen balken probeert te lassen, krijg je niet genoeg warmte om een klomp te vormen.
Kan ik puntlassen zonder het metaal schoon te maken?
Nee. Dit is de belangrijkste reden waarom beginners falen. Elektriciteit kan niet door roest, verf of walshuid heen. Als je het metaal niet tot op het blote, glanzende staal slijpt, zal de machine sputteren, ploffen of gewoon helemaal niets doen.
Is puntlassen sterk genoeg voor structurele reparaties?
In een fabriek worden auto's bij elkaar gehouden door duizenden puntlassen. Maar voor een doe-het-zelver met een handapparaat? Wees voorzichtig. Het is perfect voor carrosseriepanelen, acculipjes en plaatstalen huiden. Voor zware lastdragende frames of rolkooien, blijf bij MIG- of TIG-lassen voor maximale penetratie en veiligheid.
Waarom worden mijn tips zwart?
Dit is meestal vervuiling. Als je op vuil metaal of gegalvaniseerd (verzinkt) staal last, komt er een laagje smurrie op je koperen punten. Dit verpest hun geleidbaarheid. Je moet je punten regelmatig schoonmaken met een vijl of schuurpapier om het koper helder en geleidend te houden.
Conclusie
Of je nu een klassieke Mustang restaureert of een aangepaste accubehuizing bouwt, onthoud dat succesvol puntlassen 80% voorbereiding en 20% het overhalen van de trekker is. Laat je niet ontmoedigen door de eerste paar geblazen gaten. Als je het ritme van schoon metaal, de juiste uitlijning en constante druk eenmaal onder de knie hebt, zal het een van de meest bevredigende gereedschappen in je werkplaats zijn.
Er is echter een fysieke grens aan wat je kunt bereiken met een handheld apparaat. Zoals we hebben besproken, is handmatig puntlassen perfect voor reparaties en prototypes, maar het is niet schaalbaar. Als je naar je ontwerp kijkt en je realiseert je dat je 500 of 5000 identieke onderdelen moet maken, zullen je arm en je stroomonderbreker het waarschijnlijk begeven voordat de klus geklaard is.
Wanneer een project de garage ontgroeit en industriële precisie vereist, is dat waar professionele fabricage het overneemt. Op ShincoFabVanuit het productiecentrum Dongguan in China ondersteunen we wereldwijd klanten die van prototype naar massaproductie moeten. We maken gebruik van het soort geautomatiseerde stationaire lassystemen met hoge stroom die ervoor zorgen dat elke verbinding de stresstest doorstaat, zodat u ze niet zelf uit elkaar hoeft te halen.
Pak voor nu je slijpmachine, maak die platen schoon en begin met oefenen. Maar als je klaar bent om een eenmalig project om te zetten in een volledige productierun, zijn wij er om het zware werk te doen.
